Waarom stilstaan bij het levenseinde zo belangrijk is
Een informatieve blog over het belang van vooraf nadenken over het levenseinde. Je ontdekt wat je opties zijn, hoe je wensen kan vastleggen en waarom lezingen over dit thema zinvol zijn.
Voor wie is deze blogpost?
Deze blogpost is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over een waardig levenseinde, palliatieve zorg, euthanasie, wilsverklaringen en medische beslissingen rond het levenseinde. Zoek je betrouwbare informatie over het vastleggen van je wensen of wil je praktische handvatten bij ethische keuzes? Dan is deze blogpost echt iets voor jou.
Wat leer je uit deze blogpost?
In deze blogpost leer je welke keuzes er zijn bij het levenseinde: van het stopzetten van behandelingen tot palliatieve sedatie en euthanasie. Je ontdekt hoe wilsverklaringen werken, wat het verschil is tussen wettelijke en niet-wettelijke vormen van levensbeëindiging, en waar je meer informatie of ondersteuning kunt vinden.
Waarom nadenken over het levenseinde essentieel is
Hoe klinkt het om op een doordeweekse avond, omringd door duisternis en regen, in je auto te stappen en naar een lezing te gaan over een waardig levenseinde?
Op het eerste gezicht misschien niet zo aanlokkelijk, en je vraagt je wellicht af waarom je nu al zou moeten nadenken over zoiets
Echter, het leven is eindig voor ons allemaal, en het is van wezenlijk belang om even stil te staan bij wat de wensen zijn van zowel je dierbaren als jezelf met betrekking tot dit onderwerp. Professor Distelmans is een autoriteit op dit gebied en heeft al indrukwekkend werk verricht in dit domein.
Om het bos door de bomen te vinden in deze moeilijke materie heb ik een opsomming van de mogelijkheden gemaakt.
1. Het niet opstarten of stoppen van een zinloos geworden behandeling
De medische wetenschap maakt steeds meer mogelijk maar dat betekent niet dat élke medische handeling altijd moet doorgevoerd worden.
Zo wordt therapeutische hardnekkigheid vermeden. Men kan ervoor kiezen om een behandeling niet op te starten of te stoppen indien:
- de behandeling niet langer zinvol of doeltreffend is
- de behandeling de levenskwaliteit van de patiënt aantast
Voorbeelden: het stoppen van de nierdialyse bij een terminaal zieke nierpatiënt of het niet opstarten van een chemotherapie bij een patiënt
met een terminale kanker.
Situatie 1: de patiënt is wilsbekwaam
- De wensen en de wil van de patiënt komen op de eerste plaats. Een patiënt kan bijgevolg een behandeling weigeren. Zelfs wanneer deze weigering leidt tot vroegtijdig overlijden is de zorgverlener verplicht deze beslissing te respecteren (cfr. Patiënten rechten wet).
- Bij elke stap in de behandeling blijft de arts verantwoordelijk en beslist hij of een bepaalde medische handeling nog zinvol is. Hij houdt hierbij rekening met de huidige stand van de medische wetenschap en de belasting voor de betrokken patiënt. Indien de arts beslist een bepaalde behandeling te stoppen of niet op te starten moet hij de patiënt hierover informeren en in principe zijn akkoord vragen.
Situatie 2: de patiënt is niet wilsbekwaam
- De patiënt maakte een voorafgaande negatieve wilsverklaring op: hierdoor anticipeerde de patiënt op zijn wilsonbekwaamheid en heeft hij vastgelegd onder welke omstandigheden hij bepaalde tussenkomsten / behandelingen hij niet meer wil.
- De patiënt maakte geen negatieve wilsverkaring op: de arts handelt in het belang van de patiënt en deelt zijn beslissing mee aan de eventuele vertegenwoordiger (die geen echte inspraak heeft).
2. Het aanpassen van de pijnstilling en palliatieve sedatie
- Opdrijven pijnstilling: Indien een patiënt aan het einde van zijn leven enorme pijnen moet doorstaan kan men ervoor kiezen om de pijnstillende medicatie op te drijven zodat deze persoon toch ‘pijnvrij’ kan overlijden. Het is mogelijk dat dit het stervensproces verkort (en dat men vroeger overlijdt), maar zonder dat dit de oorspronkelijke bedoeling was van de pijnstilling.
- Palliatieve sedatie: Het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase. Men doet dit opdat de patiënt onbehandelbare, ondraaglijke klachten (bv. continu braken) niet meer bewust zou meemaken. Het is mogelijk dat dit het stervensproces verkort, maar zonder dat dit de oorspronkelijke bedoeling was van de sederende middelen. In sommige gevallen wordt tijdens deze sedatie de kunstmatige voeding- en vochttoediening stopgezet.
Aanpassing van de pijnstilling en palliatieve sedatie noemt men ook nog het verlichten van het stervensproces.
3. Euthanasie (of levensbeëindiging op verzoek)
Euthanasie is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een arts op uitdrukkelijke vraag van de patiënt zélf. De patiënt moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen.
Euthanasiewet voorwaarden:
- wilsbekwaam
- vrijwillig, herhaald, duurzaam (schriftelijk verzoek)
- ernstig, ongeneeslijke aandoening door ziekte of ongeval
- onbehandelbaar ondraaglijk lijden
4. Levensbeëindiging zonder wettelijk kader
- Hulp bij zelfdoding waarbij de arts een dodelijk middel geeft of voorschrijft aan iemand met een ernstig gezondheidsprobleem. De patiënt neemt dit middel in op een tijdstip dat hij/zij zelf bepaalt en waarbij de arts verder niet betrokken wordt. Hulp bij zelfdoding is echter tot op vandaag niet wettelijk geregeld.
- Levensbeëindiging zonder verzoek, is het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een andere zonder uitdrukkelijk verzoek van de betrokkene. Hiervan kan zeer uitzonderlijk sprake zijn bij een ernstig en onbehandelbaar lijden van een wilsonbekwame patiënt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een pasgeborene met een zeer ernstige aandoening waaraan de baby - na een intense lijdensweg van weken of maanden - zal bezwijken. Een ander voorbeeld is een patiënt met diepe dementie waarbij de arts doelbewust en disproportioneel de medicatie opdrijft. Hoewel men dit handelen soms als ‘barmhartige stervenshulp’ omschrijft, wordt deze vorm van levensbeëindiging bij klacht juridisch met doodslag of moord gelijkgesteld.
Je kan in alle apotheken en gemeentehuizen het gratis boekje LEIF halen, daarin kan je zelf al je wensen wat betreft je levenseinde in noteren.
En nu even op adem komen met deze eenvoudige ademhalingsoefening.
Deel met je vrienden:
Hyperventilatie: wat het is, wat er gebeurt en hoe je het aanpakt
Hyperventilatie voelt beangstigend, maar is onschuldig. Lees wat er in je lichaam gebeurt en hoe je met ademhaling en leefstijl herstel ondersteunt.
Lees meerWat is hartcoherentie? Zo breng je je lichaam en brein tot rust
Hartcoherentie is een ademhalingstechniek die je hartritme en zenuwstelsel in balans brengt. In deze blog ontdek je wat hartcoherentie is, hoe je het toepast, welke effecten het heeft en hoe biofeedback je kan ondersteunen.
Lees meerWat is een Moonbird en hoe werkt het?
De Moonbird is een biofeedbackapparaat dat je helpt ontspannen via ritmische ademhaling. Leer hoe het werkt, wat het meet en hoe je het correct inzet voor meer rust, betere slaap en focus.
Lees meer